Meer aandacht voor arme wijken

De kansenongelijkheid in Nederland ondermijnt niet alleen individuele levens, maar vormt ook een bedreiging voor de maatschappelijke vrede. Dit betoogt oud-PvdA-leider Lodewijk Asscher in de Thorbecke-lezing. Daarom verdienen arme wijken meer aandacht van de overheid.

Staat van de democratie

Hoe staat onze democratie ervoor? Wat zou Thorbecke ervan denken? In zijn Thorbeckelezing uit 2018 laat Tom van der Meer overtuigend zien dat het met de democratische geaardheid van ons land nog best meevalt. Gelukkig maar.

Toch zie je in veel landen griezelige ontwikkelingen. In Frankrijk worden verkiezingen gewonnen maar verliezen hele bevolkingsgroepen het vertrouwen in de democratie. In Polen en Hongarije worden de rechten van minderheden uitgehold. In de VS werd een serieuze partij gekaapt door complotdenkers en machtsfanaten. Van de opkomst van neofascisme in verschillende landen tot de brute oorlog in Oekraïne.

Wie denkt dat we in Nederland op een eiland van vertrouwen en stabiele democratische instituties leven heeft het helaas mis. De opkomst bij de raadsverkiezingen was zo laag – in Rotterdam 37 procent – dat er links en rechts onderzoeken zijn aangekondigd. Er werd een koppeling gelegd met de lange kabinetsformatie en het beruchte 1 april debat over de functie elders. Als belangrijkste antwoord vanuit Den Haag werd de nieuwe bestuurscultuur afgekondigd. Met radicale ideeën van premier Rutte en nieuw leiderschap van Sigrid Kaag.

Intussen hebben wij als burgers al even kunnen genieten van die nieuwe bestuurscultuur. En wat vindt u? Helpt het al een beetje?

De vraag die ik in deze Thorbecke lezing wil adresseren is hoe het komt dat het horrorscenario dat ik aan het begin van mijn lezing schetste toch realistischer is dan we prettig vinden. En mijn stelling is dat dat niet komt door onze basale democratische geaardheid, niet door de toon van het debat en niet door de versplintering. Er ligt iets anders aan ten grondslag. Als bestaanszekerheid een schaars goed wordt voor een grote groep mensen, als wanhoop